امروز : شنبه, ۱۷ خرداد , ۱۳۹۹
تاریخ : ۱۳۹۳/۱۲/۰۵ - ۹:۲۶ ذخیره فایل ارسال به دوستان

چرا باید درباره ۳۰۰ بدانیم

۱۱ محمد محمودی

 

۳۰۰;خیزش یک امپراطوری / از اشتباه در عنوان تا تاریخ سازی های خیالی!

نقدی بر فیلم سینمایی ۳۰۰;خیزش یک امپراطوری

داستان ِ ۳۰۰ برمی گردد به سال ۲۰۰۷ میلادی که شخصی بنام “فرانک میلر”، خالق داستان های فُکاهی و یا انتقال بصری ایده ها از تصاویر،که خود به نوعی این داستان های ریشه های فرهنگی در هر قومیت دارد.این داستان ِ مصور در سال ۱۹۹۸ تهیه و چند سال پیش اولین قسمت آن اکران شد.در هیاهوی انتقادات و هجمه علیه این فیلم که اگر کسی یادآور کلمه ی “۳۰۰” می شد،بحثی به راه می افتادو پس از به نمایش درآمدن قسمت اول فیلم «۳۰۰» ، خانه سینما در روزهای پایانی سال ۱۳۸۵ در نامه‌ای هالیوود را به خاطر ساختن این فیلم محکوم کرد. گروه فیلم و سینمای فرهنگستان هنر هم در نامه‌ای به یونسکو، تولید و پخش فیلم «۳۰۰ » را «مخرب‌تر از تخریب بناها و آثار ارزشمند مرتبط با میراث تمدنی ملل و اقوام» خواند.قسمت دوم ِ آن نیز تهیه و کارگردانی شد،فرق ِ چندانی هم نکرد،فقط جای نویسنده و کارگردان عوض شد!

در مورد متن ِ داستانی فیلم خودتان بهتر می دانید که این افراد با استفاده از کانال های هالیوود چه بر سر تاریخ آوردند،اما در اینجا به دو بُعد از قضیه که یکی انعکاس ِ آن در بخش اکران و فروش ،و دومی چارچوب ِ فنی فیلم و ساختار روایی آن پرداخته خواهد شد.این فیلم با بودجه ی تقریبا ۱۲۰میلیون دلاری ساخته شده و مسلما،کسی جز شرکت برادران ِ یهودی وارنر، پایه گذاری و بنیان این پروژه نبوده اند.

خشایارشا (با بازی رودریگو سانتورو) می‌خواهد از تمیستوکل، قاتل پدرش انتقام بگیرد. آرتمیس (با بازی اوا گرین) تنها فرمانده زن سپاه ایرانی است. خشایارشا او را به جنگ تمیستوکل می‌فرستد و نبرد در دریا آغاز می‌شود. این همه داستان این فیلم است. باقی، هرچه هست، کشتار و نفرت‌پراکنی است. تحریف های تاریخی قسمت اول « ۳۰۰ » در سال ۲۰۰۷ که حول محور سپاهیان ایرانیان و ظاهر عجیب و غریب خشایارشاه بود، در ۳۰۰: ظهور یک امپراتوری ابعاد وسیع تری پیدا کرده و البته اشارات و پیامهای سیاسی فیلم نیز به مراتب واضح تر از قسمت گذشته به تصویر کشیده شده است. یک حسی به من می‌گوید که نویسندگان فیلم، زک اسنایدر (کارگردان قسمت قبل) و کورت جانستد و همچنین نوام مورو، کارگردان این قسمت دور هم جمع شده‌اند و از چیزهایی که قسمت قبل را محبوب کرده بود، لیستی تهیه کرده‌اند: از بالا به پایین، خشونت، “تیک بزن”. فواره خون، “تیک بزن”. سر بریدن‌های مکرر، “تیک بزن”، شکم‌های شش تکه، “تیک بزن”. زنهای عریان، “تیک بزن”. جنگهای بزرگ کامپیوتری، “تیک بزن”. سخنرانی‌های جو زده، “تیک بزن”. این المانها که سنگ بنای ۳۰۰ را تشکیل میداند جملگی در «۳۰۰: خیزش امپراطوری» هم وجود دارند.

حال به پنچ اشتباه تاریخ سازی آنها در این فیلم اشاره می کنم:

۱-  ایراد اول در عنوان فیلم است. عنوان فیلم “۳۰۰: ظهور یک امپراتوری” است. اما منظور ظهور و قدرت گیری کدام امپراتوری است؟ اگر منظور”امپراتوری آتنی” است باید گفت که این امپراتوری حداقل دو سال پس از حوادثی که فیلم روی آن تمرکز دارد یعنی نبردهای دریایی آرتمیسیوم و سالامیس که هر دوی آنها در سال ۴۸۰ قبل از میلاد روی دادند، به مرور شکل گرفت.

۲- داستان فیلم با پرتاب یک تیر اعجاب آمیز که هیچ حقیقت تاریخی ندارد آغاز می شود. این تیر را یک قهرمان آتنی به نام تمیستوکل در جریان نبرد ماراتون در حومه شهر آتن در سال ۴۹۰ قبل از میلاد از کمان خود رها می کند و در کمال شگفتی داریوش بزرگ، پادشاه ایران را می کشد.

۳- فیلم از صحنه نبرد ماراتون که در آن سپاه ایران شکست خورد و از نظر تاریخی می توان آن را دلیل حمله بعدی سپاه ایران در دوران خشایارشا برای گرفتن انتقام از آن شکست قلمداد کرد، یکباره به ده سال بعد خیز برمی دارد و حرکت ناوگان دریایی سپاه ایران به سوی قلمرو یونان را نشان می دهد.

۴- سازندگان این فیلم یک صحنه معاشقه طولانی و عریان را در این فیلم گنجانده اند. این معاشقه کاملا ساختگی و تخیلی بین دو دشمن یعنی آرتمیس و تمیستوکل و درست در فاصله دو نبرد آرتمیسیوم و سالامیس روی می دهد و طبیعتا آنطور که در داستان‌های تخیلی رایج است به عنوان نوعی دیپلماسی بین دو دشمن ارائه می شود. ۵- اما مهمترین نکته غلط تاریخی که در عین حال قرار است اوج حماسی این داستان باشد، مقطعی است که سپاه یونان به فرماندهی تمیستوکل برای پیروزی در نبرد سالامیس به کمک نیروی دریایی قدرتمند اسپارت نیاز پیدا می کند و ناوگان دریایی اسپارت به فرماندهی یک ملکه یونانی دیگر، گورگو (بیوه لئونیداس که قهرمان بخش اول فیلم ۳۰۰ بود)، درست سر به زنگاه از راه می رسد.

اما در عالم واقعیت اسپارت در آن نبرد دریایی فقط ۱۶ کشتی در اختیار ناوگان دریایی یونان قرار داده بود که مجموع آن حدود ۴۰۰ فروند بود. و درست مثل کمک آرتمیس به سپاه ایران، حضور اسپارت و کشتی های آنان در این نبرد و سرانجام آن که یک پیروزی قاطع و بی چون و چرا برای یونانی ها بود تاثیر چندانی نداشت.

زمان فیلم ۱۰۲ دقیقه می باشد و در آخر فیلم با ۳۴۰میلیون دلار کار خود را از اکران و فروش و پخش خاتمه داد.

محمد محمودی

برچسب ها :
,
ارسال دیدگاه

تبليغات در بابل نوين

تیترامروز

سیمرغ ما

تبليغات در بابل نوين