امروز : پنج شنبه, ۷ مرداد , ۱۴۰۰
تاریخ : 2015/08/10 - 13:21 ذخیره فایل ارسال به دوستان
فرهنگی

*روش سخن گفتن در قرآن*

۸۶۶۷۲

 

قرآن کریم درباره کیفیت سخن گفتن به برخی از محورهای چگونگی سخن گفتن اشاره فرموده است، از جمله:

الف) سخن گفتن باید با نرمی باشد،«فَقُولا لَهُ قَوْلًا لَیِّناً لَعَلَّهُ یَتَذَکَّرُ أَوْ یَخْشى‏ ؛[۱] ولی به نرمی با او (فرعون) سخن بگویید؛ شاید متذکر شود، یا (از خدا) بترسد!».

ب) سخن گفتن نباید با داد و فریاد همراه باشد، نه در همه جا بلکه در نوع محاورات عرفی و در شرایط عمومی و الا در مقابل حاکم «لا یُحِبُّ اللَّهُ الْجَهْرَ بِالسُّوءِ مِنَ الْقَوْلِ إِلاَّ مَنْ ظُلِم‏ ؛[۲] زیرا خداوند متعال می‌فرماید: «َ وَ اغْضُضْ مِنْ صَوْتِکَ إِنَّ أَنْکَرَ الْأَصْواتِ لَصَوْتُ الْحَمِیر ،…؛[۳] از صدای خود بکاه (و هرگز فریاد مزن) که زشت‌ترین صداها صدای درازگوشان است»،[۴]

ج) سخن گفتن در غیر جای خودش نباید همراه با ناله و نفرین و یا اف گفتن و … باشد زیرا در قرآن کریم از این گونه تکلم کردن و سخن گفتن نهی شده است.[۵] مثلاً درباره سخن گفتن با پدر و مادر می‌فرماید:«… وَ قُلْ لَهُما قَوْلًا کَرِیما؛[۶] و گفتار سنجیده و بزرگوارانه به آن‌ها (پدر و مادر) بگو و… »

* در سخن گفتن مواظب باشید؛ چرا که تمام سخنانتان نوشته می‌شود
«وَ إِنَّ عَلَیکُمْ لَحافِظینَ. کِراماً کاتِبین» (انفطار۱۰ـ ۱۱)؛ و قطعاً بر شما نگهبانانى [گماشته شده‏] اند. [فرشتگان‏] بزرگوارى که نویسندگان [اعمال شما]هستند.

* محکم و مستدل حرف بزنید
«یا ایهَا الَّذینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللهَ وَ قُولُوا قَوْلاً سَدیدًا»(احزاب/۷۰) ؛ اى کسانى که ایمان آورده ‏اید، از خدا پروا کنید و سخنى درست و استوار گویید.

با پدر و مادر بزرگوارانه سخن بگویید
«… وَ قُلْ لَهُما قَوْلاً کَریمًا» (اسراء/۲۳)؛ به آنها(والدین) «اوف» مگو و به آنان پرخاش مکن و با آنها سخنى شایسته بگوى.

با مردم به نیکی سخن بگویید
«… وَ قُولُوا لِلنّاسِ حُسْنًا … .» (بقره/۸۳)؛ … و با مردم [به زبانِ‏] خوش سخن بگویید …

* محتوای سخن از امراض و بیماری‌های اخلاقی پاک باشد

در سخن گفتن باید سعی شود که محتوای سخن از امراض و بیماری‌های اخلاقی که غالباً زبان انسان به آن‌ها آلوده می‌شود، مبرّا و پاک باشد. برخی بیماریهای زبان عبارتند از: الف) کذب[۷] ب) غیبت[۸] ج) تمسخر دیگران و آن‌ها را با القاب زشت صداکردن.[۹] و…

باید از سخن گفتن در جایی که زمینه انگیزه‌های فاسد و امراض گوناگون می‌شود خودداری کرد.

* انسان باید سخنانش مزّین به صفات پسندیده و خوب باشد

از جمله: الف) صادقانه باشد: «….ِ وَ الصَّادِقِینَ وَ الصَّادِقاتِ ……لَهُمْ مَغْفِرَهً وَ أَجْراً عَظِیماً[۱۰]
مردان راستگو و زنان راستگو و … خداوند برای همه آن‌ها مغفرت و پاداش عظیمی فراهم ساخته است»

پی نوشت ها:
[۱]. طه/ ۴۴٫
[۲]. نساء/ ۱۴۸٫
[۳]. لقمان/ ۱۹٫
[۴]. ر.ک: مکارم شیرازی، ناصر و همکاران، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ج ۱۷،ص ۵۹٫
[۵] . لقمان/ ۱۹؛ نساء/ ۸،۹،۱۴۸٫٫
[۶] . اسراء/۲۳٫
[۷]. حج/۳۰٫
[۸]. حجرات/ ۱۲٫
[۹]. حجرات/ ۱۱٫
[۱۰]. احزاب/ ۳۵٫

ارسال دیدگاه

تبليغات در بابل نوين

تیترامروز

سیمرغ ما

تبليغات در بابل نوين