امروز : دوشنبه, ۷ خرداد , ۱۳۹۷
تاریخ : ۱۳۹۵/۱۲/۰۳ - ۱۱:۲۹ ذخیره فایل ارسال به دوستان

سریال تلویزیونی نباید «آش کشک خاله» باشد!

اصولاً سریال سازی در همه جای دنیا به عنوان یک صنعت با نگاهی چند جانبه رخ می دهد و شبکه های مختلف تلویزیونی و کمپانی های ساخت فیلم و سریال با هدفی چند گانه به تولید سریال های تلویزیونی اقدام می کنند.

به گزارش بابل نوین، اصولاً سریال سازی در همه جای دنیا به عنوان یک صنعت با نگاهی چند جانبه رخ می دهد و شبکه های مختلف تلویزیونی و کمپانی های ساخت فیلم و سریال با هدفی چند گانه به تولید سریال های تلویزیونی اقدام می کنند.

***

وجوه اقتصادی

به هر حال ساخت سریال استاندارد این ویژگی را دارد که می تواند مردم کشورهای مختلف را به سمت خود جذب کند. جدا از اینکه چه ویژگی هایی در ایجاد جذابیت برای مخاطبان مختلف در دنیا با فرهنگ های متفاوت موثر است باید گفت از آنجائیکه سریال سازی و اصولاً ساخت فیلم جزو صنایع گران به حساب می آید نیازمند است نحوه بازگشت سرمایه و حتی موفقیت های تجاری نیز مدنظر کمپانی های تولید کننده قرار گیرد.

اتفاقی که در کشور ما به هیچ عنوان توجه جدی به آن نشده است. با نگاهی فنی و تخصصی به بحث فیلمسازی در کشورمان و مروری بر پیشرفت های تلویزیونی و سینمایی ایران در سالهای اخیر و درخشش کارگردانان بزرگ و صاحب نام، اما سریال های تلویزیونی در مملکت ما بازار بین المللی مشخص و قابل ذکری ندارند. در حالیکه بعضی سریال ها در کشور ما با مبالغ هنگفت تولید می شوند. این توقع می رود که صاحبان سریال و در راس آن مدیران تلویزیون با نگاهی ارز آور به دنبال این باشند که سریال سازی را مستقل از برنامه سازی های تلویزیونی به سمت صنعتی برون مرزی سوق دهند.

این نگاه بایستی از مدیران و سیاست گذاران سازمان به تیم های تولید تسری پیدا کند و کم کم سریال های تولید شده داخلی به یک استاندارد در جذب مخاطب در کشورهای مختلف پیش برود. از آنجا که تلویزیون ملی به عنوان یک نهاد دولتی (که از سوی دولت با ردیف بودجه مشخص پشتیبانی می شود) فعالیت دارد، در امر استقلال مالی تنها به فروش آنتن و ساخت و پخش برنامه های مشارکتی و تبلیغاتی مداومت می کند و قطعاً به ساخت سریال نگاه اقتصادی که ندارد هیچ، ساخت سریال را کاملاً با هدف سرگرمی سازی برای مخاطبان در شبکه های داخلی دنبال می کند که این منطقی به نظر نمی رسد. ساخت سریال و صادرات آن به کشورهای مختلف نه تنها می تواند بازگشت سرمایه را در پی داشته باشد که می تواند فرصتی برای پولسازی و در ادامه موفقیت های تجاری مفصل جای بگیرد. اینکه بسیاری از سریال سازان تلویزیون در سالهای مختلف طلبکاران تلویزیون هستند و تلویزیون مجبور است با یک گروه ثابت (همیشه طلبکار) فعالیت خود را در عرصه سریال سازی ادامه دهد. در واقع نقطه ضعفی است بر اوضاع سریال سازی در روزهای نامساعد اقتصادی تلویزیون، در حالیکه می توان با یک تغییر اندیشه و هدفمند سازی سریال های سیما به سمت ساخت آثار استاندارد و بین المللی نه تنها ردیف بودجه مستقلی برای تولیدات سریال در نظر گرفت که به بازگشت سرمایه و پولسازی و ارز آوری نیز دست پیدا کرد.

 

صادرات فرهنگی

سریال سازی را می توان یک صادرات فرهنگی قلمداد کرد به شرط آنکه تولیدات در این عرصه به لحاظ کمی و کیفی در حد و اندازه ای باشند که بتوان در بازار بین المللی با وجود سریال های قوی و غنی که برخی از آنها جریان ساز هم هستند، روی آنها حساب باز کرد. به هر حال سریال سازی یکی از سریع ترین راه های انتقال فرهنگ و آداب اجتماعی هر کشور به کشورهای دیگر است. بسیاری از کشورهای پیشرفته و حتی کشورهای ضعیف از این طریق موفق به انتقال مفاهیم فرهنگی و اجتماعی مدنظرشان به کشورهای مختلف بوده اند. اگر نگاهی اجمالی به تولیدات نمایشی کشور ترکیه به خصوص در حوزه سریال سازی داشته باشید به این نتیجه می رسید که آثار حتی با ساختار متوسط و رو به ضعیف آنها در کشورهای مختلف و حتی کشور ما طرفداران بسیاری دارند در حالیکه ما سریال های قوی و خوش ساخت مان را نمی توانیم حتی به کشورهای فارسی زبان اطرافمان صادر کنیم. در روزگاری که تهاجم فرهنگی یک جنگ نابرابر به شمار می رود و از طریق رسانه های مختلف، بسیاری از کشورها اقداماتی شگرف دارند، این توقع می رود که ما با نگاهی جزئی و برای شروع حداقل بتوانیم آثارمان را به کشورهای آسیای میانه (تاجیکستان، ازبکستان، قزاقستان، قرقیزستان و…) و حتی عراق و… صادر کنیم و با طی کردن هدفی چند سویه، نه تنها به یک مراوده فرهنگی ـ اخلاقی بلکه در گوشه ذهن وجوه اقتصادی را نیز مدنظر قرار دهیم.

 

نزدیک شدن به استانداردها

به جز تولیدات تلویزیون (سریال) در ژانر تاریخی و تعدادی اثر دیگر، هرگز مشتری مشخصی برای سریال های داخلی وجود نداشته و باید گفت تنها سریال های سیما با هزینه های میلیاردی گاهی با کمک اسپانسرها و گاهی هم نه از همان بودجه مرسوم سریال سازی در تلویزیون به بازار داخلی که چه عرض کنم به آنتن داخلی فکر کرده اند. برای ایجاد یک نگاه بین المللی در ساخت سریال های تلویزیونی نیاز است توجه داشته باشیم به  حداقل های استاندارد که برخی آثارمان انصافاً فاقد آن هستند.

بسیاری از سریال های ما بدلیل فیلمنامه های سردستی بدون رعایت قواعد و قوانین درام لطمه خورده اند طوریکه حتی مخاطبان داخلی نیز به آن اقبالی نشان نداده اند. سریال های ما بعضاً موضوعاتی پیش پا افتاده و سبک را دستمایه قرار می دهند و این یعنی اینکه ما بازار داخلی را هم نمی توانیم قبضه کنیم چه برسد به صادرات سریال به کشورهای دیگر، بسیاری از آثار ما به لحاظ کیفی نیز دچار ضعف هایی هستند که نیازمند توجه اند، سریال سازی دقیقه ای با هدف برآورد مالی بالاتر باعث شده بسیاری از سریال های ما از ریتمی ضعیف و خسته کننده برخوردار باشند و این اصطلاح نیز بین مخاطبان عام حتی مرسوم است که به فلان سریال آب بسته اند. بسیاری از سریال ها در حوزه بازیگری نیز دارای ایرادهای مفصل هستند. جدا از اینکه قیمت بازیگر امروز بسیار گران است و با توجه به بودجه های مرسوم سریال سازی، بخش اعظمی از بودجه یک مجموعه صرف بازیگر می شود و تولید کنندگان مجبورند از بازیگران درجه چندم در کنار چهره های مشهور و معروف در آثارشان سود ببرند اما نکته اینجاست که  دیده می شود فلان بازیگر آن انرژی ای را که در بازی برای یک فیلم سینمایی می گذارد هرگز در تلویزیون به خرج نمی دهد. در واقع هستند برخی از بازیگران حتی صاحب نام که تلویزیون را تنها به عنوان یک منبع درآمد می بینند نه به عنوان یک اتفاق هنری، چه بسیار هستند بازیگرانی که در مصاحبه های مختلف با ما، خودشان اولین منتقدان آثار هستند و بهتر از هر کسی می دانند اتفاق رخ داده جای دفاع آنچنانی ندارد و قطعاً این اثر نمی تواند بازار بین المللی را معطوف خود سازد.

بدیهی است برای رسیدن به بازار جهانی (حداقل آسیایی) باید سریال ها در نوع ساخت، قصه گویی، سبک روایت و ساختار دارای ویژگی هایی باشد که بتوان آن را برای پخش در شبکه های مختلف تلویزیونی دنیا ارائه کرد.

 

شبکه نمایش خانگی

بدون تعارف سریال برای شبکه نمایش خانگی به چند دلیل سازندگان را ترغیب به تولید آثار کیفی تر می کند. ساخت سریالی که قرار است  در بازار به فروش رسد تیم تولید را مجبور می کند به ساخت سریالی قوی، گیرا و پرکشش، چرا که اگر سریال نتواند قلاب را بر فکر و ذهن مخاطب بیندازد بی شک با شکست در بازار مواجه می شود. اینکه سریال «شهرزاد»، «شاهگوش» و… در مقایسه با خیلی از سریال های تلویزیونی قوی تر و خوش ساخت تر هستند و مخاطب را ترغیب می کنند به اینکه دست به جیب شده و هر هفته سریال را از مراکز خرید تهیه کند نشان از این دارد که صاحبان کالا مجبورند به مرغوبیت اثری که روانه بازار می کنند فکر کنند و در واقع این اجبار وجود دارد که صاحب کالا از سازنده می خواهد از کوچکترین ضعف سریال به راحتی عبور نکند. در حالیکه سریال تلویزیون حکم آش کشک خاله را دارد و به جز ارزیابی های معمول مدیران، خیلی با وسواس نه تولید می شود و نه روی آن نظارت آنچنانی وجود دارد. چرا که سریال تلویزیونی بدون توجه به داشتن مخاطب روی آنتن است و خیلی فرقی ندارد که دیده شود یا نه؟

چه بسیار سریال های قوی در تلویزیون ساخته شده است و خالقان آن امروز بیکار هستند و چه بسیار سریال های ضعیف که در تلویزیون تولید شده و کماکان تهیه کنندگان و کارگردانان آن پُرکارتر از دیروز مشغول هستند. با نگاهی بین المللی تلویزیون می تواند ساخت سریال را از فیلمنامه تا تولید و حتی بازیگری به افرادی بسپارد که بتوانند سریال سازی را از مصرف کننده صرف بودن به یک منبع اقتصادی به جای فروش ساعات پیک تبدیل کنند. نباید این تصور وجود داشته باشد که این سریال برای بازار داخلی است، آن هم نه بازار که برای تلویزیون مجانی تولید می شود و دیدن و ندیدن آن از سوی مخاطبان ضرری متوجه گروه برنامه ساز نخواهد کرد.

فراموش نکنیم برخی از سریال های تلویزیون داخلی از شبکه آی فیلم روی آنتن می رود و مخاطبان بسیاری را حتی از کشورهای اطراف به خود جلب می کند. این نشان می دهد که پتانسیل یک حرکت بین المللی وجود دارد به شرط آنکه زاویه نگاه مدیران سازمان صدا و سیما در سریال سازی تغییر کند و ما با نگاهی برون مرزی و با هدف بازگشت سرمایه، انتقال فرهنگ رفتاری، اخلاقی و دینی مان از طریق هنر نمایش و سریال سازی به سمت ساخت مجموعه هایی قوی و غنی باشیم تا حداقل از کشورهایی که سبقه فرهنگی و هنری شان با ما قابل مقایسه نیست و سریال های ضعیف و دم دستی شان مخاطب جهانی دارد،‌ جا نمانیم. ساخت سریال هایی مثل «شهرزاد» از سوی حسن فتحی، «شاهگوش» توسط داود میرباقری و… نشان از این دارد که ما می توانیم در این عرصه حرف هایی برای گفتن داشته باشیم و به صادرات سریال های تلویزیونی به کشورهای دیگر جدی تر فکر کنیم.

با این مقدمه بر آن هستیم که در دو شماره آتی به برخی سریال های تلویزیونی در دست تولید یا در حال پخش کمپانی ها و شبکه های تلویزیونی مختلف دنیا که توانسته اند مخاطبان بسیاری را در دنیا به سمت خود جذب کنند پرداخته و در واقع در نظر داریم چند سریال مطرح در حال تولید را به لحاظ قصه، گروه تولید، زمان و نحوه پخش ضمن اطلاع رسانی مورد بررسی قرار دهیم.

سریال های «سیاره زمین ۲» (شبکه BBC HD)، «تابو» (شبکه Fx)، «مارول تحت تعقیب» (که ساخت آن متوقف شده است و قرار بود که از شبکه ABC پخش شود)، «بدبیاری های بچه های بدشانس» (شبکه نتفلیکس)، «فرار از زندان» (شبکه Fox)، «مجازاتگر» (شبکه نتفلیکس)، «شکارچی ذهن» (شبکه نتفلیکس)، «ضعیف» (شبکه ان بی سی)، «میراث» (شبکه فاکس)، «لژیون» (Fx)، مجموعه هایی است که روند تولید آنها در شماره بعدی می آید./ص

ادامه دارد

 

بانی فیلم

ارسال دیدگاه

تبليغات در بابل نوين

تیترامروز

سیمرغ ما

تبليغات در بابل نوين