امروز : دوشنبه, ۷ خرداد , ۱۳۹۷
تاریخ : ۱۳۹۵/۱۲/۰۸ - ۱۱:۰۲ ذخیره فایل ارسال به دوستان

سرقت های مودبانه ادبی در سایه ضعف قانون

عده ای افراد سودجو مدت زیادی است از کتاب های پرمخاطب مترجمان و نویسندگان سوءاستفاده کرده و با گرفتن عکس و کپی برداری از آنها، حقوق افرادی را که برای خلق یک اثر زحمات فراوانی می کشند، نادیده می گیرند.

به گزارش بابل نوین، قاچاق کتاب یکی از مسائل اصلی در صنعت نشر است که در صورت تداوم آن، ضربه ‌های مهلکی و جبران ناپذیری بر پیکر این صنعت وارد می شود.
سرقت از آثار دیگران کاری غیرقانونی و غیرحرفه ای است که عدم مقابله با آن باعث شده پدیده زشت سرقت الکترونیکی و انتشار بدون مجوز کتاب افزایش یابد.
در این فرایند کتاب ها به صورت دیجیتال توسط عده ای که در صنعت نشر فعال شده اند، کپی شده و به فروش می رسد.
این سرقت شامل استفاده از محتوای یک کتاب با جابجا کردن جملات نیز می شود که در برخی مواقع صدای مترجم و ناشر را درآورده است.
دبیر علمی سی وچهارمین جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی نیز اخیرا یکی از مهمترین مشکلات چندساله اخیر را سرقت الکترونیک کتاب دانست و گفت: دانشمند و محقق می‌کوشد و شبانه روز تلاش می‌کند تا اثری را رقم زند، ناشر نیز کتاب را منتشر و وارد بازار نشر می‌کند، اما بعد از چندی، یک نسخه الکترونیکی کتاب روی اینترنت منتشر می‌شود.
حجت الاسلام محمد علی مهدوی راد در آیین اختتامیه جایزه کتاب سال که با حضور رئیس جمهوری برگزار شد، رفع این مشکل را نیازمند قانونی کارآمد دانست و افزود: دولت باید تلاش کند تا این مشکل از میان برداشته شود زیرا این مساله یکی از دغدغه‌های مهم ناشران و نویسندگان است.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز در این باره قول داده با تمام توان از چاپ قاچاق کتاب‌ها که از سوی به قول وی، «آدم‌های نادان یا خائن» صورت می گیرد، جلوگیری کند.
سیدرضا صالحی امیری گفته، نیروی انتظامی قول داده که با تمام توان پای کار آید و با قوه قضاییه نیز هماهنگ شده که به صورت جدی این مساله پیگیری شود.

** لایحه بر زمین مانده از ۱۶ سال پیش
مدیر انتشارات مجد در این باره به خبرنگار ایرنا می گوید: این موضوع در سه بخش قابل بحث است، ابتدا باید توجه داشت که قانون در این باره نیاز به اصلاحات دارد زیرا قانون موجود به آن انداره که بتواند در شرایط کنونی با پدیده تکثیر غیرقانونی و کتاب سازی مقابله کند، مسلح نیست.
سید عباس حسینی نیک می افزاید: لایحه ای از ۱۶ سال پیش در این باره به مجلس تقدیم شده که تاکنون بلاتکلیف است، هرچند نوشتن قانون در این حوزه به دلیل آشنایی کم با موضوع دشوار است و پیچیدگی های خود را دارد.
وی با بیان اینکه بخش دوم به حمایت های دولت از لایحه و قانون با موضوع مقابله با انتشار غیرقانونی کتاب باز می گردد، ادامه می دهد: دولت باید با کمک به صنف ناشران و کتابفروشان با این کتاب سازی ها مقابله کند در حالیکه شاهدیم بخشی از این کتاب سازی ها سازمان یافته است و با مجوز وزارت ارشاد انجام می شود.
ناشر برگزیده سالهای ۹۳ و ۹۴ اضافه می کند: دلیل این مساله بی اطلاعی اداره کتاب وزارت ارشاد از کپی بودن کتاب است، به عنوان مثال کتابی منتشر می شود و پس از مدتی یک فرد سودجو این کتاب را تحت عنوان خلاصه، برگزیده و شرحی بر یک کتاب دوباره چاپ می کند و حتی با حضور در نمایشگاه های کتاب نیز، آن را به فروش می رساند.
وی می گوید: ‌آیین نامه ای در شورای راهبردی معاونت فرهنگی در همین رابطه به تصویب رسد اما متاسفانه تاکنون اجرایی نشده در حالیکه بخش زیادی از کتاب سازی ها به این نحو انجام می شود.
حسینی نیک با بیان اینکه این کتاب های اصالت نداشته و واقعی نیستند، می افزاید: سودجویان به صورت زیر زمینی اقدام به زیراکس و یا افست این کتابها با تیراژ بالا می کنند که در این راستا ستادی با همکاری معاونت امور فرهنگی وزارت ارشاد و اتحادیه ناشران و کتابفروشان تشکیل شد، اما هنوز خیلی فعال نیست.

** حساسیت بیشتر ناشران و پدید آورندگان بر موضوع
حسینی نیک با بیان اینکه ناشران و پدید آورندگان خود نیز حساسیت کمی در این باره دارند، ادامه می دهد: برای مقابله با این پدیده نیاز است این قشر با حساسیت بیشتر موضوع را پیگیری کنند و هر زمان که متوجه انتشار کتاب های خود توسط فردی می شوند به سرعت واکنش نشان داده و اقدام قانونی کنند.
وی می افزاید: باید ناشران و نویسندگان هنگام مشاهده این مساله شکایت کرده، ‌مصاحبه کنند و با گرفتن وکیل این موضوع را پیگیری نمایند.

** ضعف سیستم قضایی در مقابله با سرقت مودبانه
مدیر انتشارات تیمورزاده از تکثیر غیرقانونی با عنوان «سرقت مودبانه» یاد کرده و به ایرنا می گوید: تکثیر غیرقانونی کتاب‌های پرفروش ناشران به ‌صورت کاغذی یا «پی دی اف» و فروش در کتابفروشی‌ها یا سایت‌ها و شبکه‌های اجتماعی و استفاده غیرمجاز از کتب ناشران و تالیف دروغین کتاب‌های جدید به دلیل ضعف سیستم قضایی است.
فرهاد تیمورزاده عدم رسیدگی سریع، صریح و برخورد قاطع با خاطیان را مایه ایجاد فضایی امن برای آنان در به یغمابردن سرمایه‌های معنوی ناشران و پدیدآورندگان واقعی می داند و می افزاید: بر اساس ماده ۲۳ قانون حمایت حقوق مولفان مصنفان و هنرمندان، هر کس تمام یا قسمتی از اثر دیگری را که مورد حمایت این قانون است به نام خود یا به نام پدیدآورنده بدون اجازه او و یا عالما عامدا به‌نام شخص دیگری غیر از پدیدآورنده نشر یا پخش یا عرضه کند به حبس تادیبی از شش ماه تا ۳ سال محکوم خواهد شد.
وی ادامه می دهد: بر اساس ماده ۷ قانون ترجمه، تکثیر کتب و نشریات و آثار صوتی، اشخاصی که عالما و عامدا مرتکب یکی از اعمال زیر شوند علاوه بر تادیه خسارات شاکی خصوصی به حبس جنحه‌ای از سه ماه تا یک‌سال محکوم خواهند شد.
تیمورزاده اضافه می کند: ماده ۱ این قانون نیز اعلام می کند، حق تکثیر یا تجدید چاپ و بهره‌برداری و نشر و پخش هر ترجمه‌ای با مترجم و یا وارث قانونی اوست و مدت استفاده از این حقوق که به ‌وارث منتقل می‌شود از تاریخ مرگ مترجم سی سال است.
پرکارترین ناشر پزشکی و دانشگاهی سرقت اثر یک نویسنده و یا ناشر و مترجم را رفتاری غیرحرفه ای و چالش برانگیز در این حوزه خواند.

** قانون کنونی دارای نقص است
مدیر انتشارات خجسته نیز به ایرنا می گوید: انتشار غیرقانونی کتاب به طرق مختلف به از بین رفتن حقوق مولف، ناشر و مترجم می انجامد.
سید رضا یکرنگیان با بیان اینکه اخیرا کارگروهی متشکل از اعضای اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران و معاونت امور فرهنگی ارشاد تشکیل شده، می افزاید: با راه اندازی این کارگروه و اختصاص بودجه به همین منظور،‌ بسیار امیدوار هستیم که مانع افزایش کتاب سازی و سرقت های الکترونیکی شویم.
به گفته وی، قرار است امور اجرایی کارگروه یادشده به اداره اماکن سپرده شود.
یکرنگیان قانون موجود درباره برخورد با ناقضان حقوق ناشران و مترجمان را دارای نقص دانسته و می گوید: این قانون نیز در حال اصلاح است. /ص

ایرنا

ارسال دیدگاه

تبليغات در بابل نوين

تیترامروز

سیمرغ ما

تبليغات در بابل نوين